-
"Very nice Posters. The quality is amazing and we received it very quickly !"
-
"A shop to visit absolutely. Huge selection of posters. We spent more than an hour there !"
-
"Perfect to find gift. Price are very good. An they can frame and pack it on site"
O artyście
Johann Gaspar Spurzheim połączył swoje nazwisko z początkami frenologii i jej popularyzacją. Z wykształcenia lekarz, współpracował z Franzem Josephem Gallem, zanim przedstawił własną wersję tej teorii. Podczas publicznych wykładów propagował swoje poglądy w Europie, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, gdzie możliwość odczytywania charakteru z kształtu czaszki budziła niemałe zainteresowanie. Jego nazwisko na planszy z 1834 roku przywołuje zarówno ważną postać historyczną, jak i zakwestionowaną teorię medyczną, istotną dla osób poznających dzieje nauki.
Spurzheim zmarł w 1832 roku, dlatego plansza utrwala jego koncepcję niedługo po jego śmierci. Dziś stanowi dokument historyczny, a nie wiarygodny przewodnik po ludzkim umyśle. Jej wartość wynika przede wszystkim z tego, że pokazuje sposób, w jaki dziewiętnastowieczna wiedza była porządkowana, ilustrowana i przekazywana szerokiej publiczności.
O dziele
Podział narządów frenologii powstał jako wizualne objaśnienie systemu Spurzheima. Poszczególne obszary głowy miały odpowiadać domniemanym zdolnościom umysłowym i cechom charakteru, które próbowano rozpoznawać na podstawie zewnętrznego kształtu czaszki. Plansza pochodzi z okresu, gdy drukowane diagramy przenosiły idee medyczne poza specjalistyczne książki i sale wykładowe. Dzięki przejrzystemu układowi mogły służyć jednocześnie jako materiał dydaktyczny, zapis teorii i narzędzie jej popularyzacji.
Współczesna neuronauka odrzuca podstawowe założenia frenologii. Grafika pokazuje jednak, jak niepotwierdzona teoria mogła otrzymać uporządkowaną, pozornie naukową formę. Jako druk artystyczny zachowuje ślad tej historii i skłania do namysłu nad zmienną granicą między badaniami medycznymi a popularnymi przekonaniami.
Styl i cechy
Kompozycję zajmuje duży profil zwrócony w prawo, umieszczony na głębokim czarnym tle. Jasnobeżowa i szara głowa wypełnia niemal cały pionowy plakat. Liczne zakrzywione linie tworzą na czaszce mapę niewielkich pól. Wzdłuż granic biegną odręczne podpisy i drobne numery, zachęcające do uważnego oglądania.
Twarz została wymodelowana miękko i spokojnie, z wyraźnie zaznaczonym uchem, nosem, ustami oraz podbródkiem. Wąska jasna ramka otacza ilustrację, a zwarty napis pod profilem podaje tytuł i autorstwo. Z oddali kontrast nadaje planszy graficzną wyrazistość; z bliska uwagę przyciągają cienkie linie oraz oszczędna paleta czerni, beżu i szarości.
We wnętrzu
W gabinecie pełnym książek grafika może zawisnąć nad orzechowym biurkiem, a jej pionowy format powtórzy rytm regałów. Smukła czarna rama podkreśli ciemne tło i zachowa czytelność jasnego profilu. Gęste opisy skłaniają do podejścia bliżej i poznania osobliwego fragmentu historii nauki.
Stonowana kolorystyka pozostawia kompozycję w centrum uwagi. Temat wprowadza zarazem interesujące napięcie między dawną pewnością medycyny a dzisiejszą wiedzą, czyniąc z plakatu dyskretny punkt wyjścia do rozmowy.